Birçok ülkeden bilim insanlarinin ortaklasa yazdigi yeni koronavirüsün kökeniyle ilgili arastirmalara dair bir makele bu hafta Amerikan Cell dergisinde yayinlandi.
Söz konusu makale, bu alandaki profesyoneller tarafindan mevcut bilimsel kanitlara dayali virüsün kökeniyle ilgili arastirmalar konusunda yapilan önemli bir degerlendirmedir.
En olasi kaynak hayvandan insana geçis
Makale, bazi Amerikali politikacilarin savundugu "laboratuvar sizintisi" teorisini güçlü bir sekilde yalanlayarak yeni korona virüsün en olasi kaynaginin hayvanlardan insanlara geçis olduguna dikkat çekti.
Sydney Üniversitesi Mary Bashir Enfeksiyon Hastaliklari ve Biyogüvenlik Enstitüsü'nden Edward Holmes, ABD’deki Utah Üniversitesi Insan Genetigi Bölümü'nden Stephen Goldstein, Kanada'daki Saskatchewan Üniversitesi Asi ve Bulasici Hastaliklar Örgütü'nden Angela Rasmussen ve Glasgow Üniversitesi Virüs Arastirma Merkezi'nden David Robertson dahil olmak üzere dünya çapinda 20'den fazla yetkin bilim insani bu makalenin yazarlari arasinda yer aliyor. Makalenin ön baskisi Temmuz ayi baslarinda açik bilimsel veri platformu Zenodo'da yayinlandi.
Makelede, insanlik tarihinde yeni bir virüs türünün sizintisinin neden oldugu herhangi bir salgin olmadigi ve yeni koronavirüs salginin ortaya çikmasindan önce Wuhan Viroloji Enstitüsü veya diger laboratuvarlarin yeni koronavirüs veye yeni koronavirüsün atasi olmaya yeterli herhangi bir virüsü incelemekte oldugunu gösteren bir veri bulunmadigi belirtildi.
Wuhan Viroloji Enstitüsü rutin viral genom dizilimi yapiyor, ancak bu operasyon hücre kültürü gerektirmez, bu konudaki risk ihmal edilebilir düzeydedir. Daha önce dogrulanan yeni koronavirüs izolatlarinin vahsi tip fareleri enfekte edememesi gerçegi, yeni koronavirüsün laboratuvarda fonksiyonel kazanim çalismalari yoluyla elde edilmesinin mümkün olmadigini gösteriyor.
Wuhan Viroloji Enstitüsü tarafindan bildirilen RaTG13 yeni korona virüse en benzer korona virüs olarak biliniyor. Bazilari RaTG13'ün yeni korona virüsün kaynagi olabilecegini iddia etmisti.
Makaleye göre, Wuhan Viroloji Enstitüsü hiçbir zaman RaTG13 korona virüsünü gelistirmedi ve sadece kisa dizileme fragmanlariyla RaTG13'ün nükleotid dizisini birlestirdi. Genetik rekombinasyon gibi faktörler dikkate alinirsa, diger üç yarasa korona virüsü olan RmYN02, RpYN06 ve PrC31, yeni korona virüs ile daha yakin bir ortak ataya sahip olabilir, fakat bu üç virüsün hiçbiri Wuhan Viroloji Enstitüsü tarafindan toplanmadi, ayrica bu virüslerin gen dizilimi salginin ortaya çikmasindan sonra tamamlandi.
Makalenin yazarlari, yeni korona virüs zoonotik kökenini ve dogal evrimini destekleyen kanitlari da gözden geçirdi.
Insanlari enfekte edebilen virüslerin çogunun, daha önce insanda korona virüsler gibi zoonotik kökenli olduguna deginilen makaleye göre, yeni korona virüsün epidemiyolojik geçmisine bakildiginda, ortaya çikmasinin, hayvan pazariyla ilgili, virüslere insan maruziyetinin neden oldugu daha önceki koronavirüs salginina benzer.
Yeni koronavirüs, ortaya çikisindan bu yana, pandeminin erken dönemlerinde ortaya çikan D614G mutasyonu ve spike proteinin reseptör baglama alanindaki bazi mutasyonlar dahil olmak üzere sik sik mutasyona ugradi.
Bu mutasyonlar, virüsün insan kitlesinde yayilmasindan sonra meydana gelir ve bu da virüsün uyum kabiliyetini arttirir. Bu yeni korona virüsün ilk ortaya çiktiginda spike proteininin insan hücreleri ile ilgili reseptöre baglanmasina uyum saglayacak kadar optimize edildigi iddiasini da yalanladi.
Makalede su anda yeni koronavirüsün laboratuvardan kaynaklandigina ve herhangi bir erken COVID-19 vakasinin Wuhan virüsü arastirmalariyla bir baglantisi olduguna dair kanitlarin bulunmadigi sonucuna varildi.
Ders alinmazsa insanlik savunmasiz kalacak
Makaleye göre, yabani hayvanlar ticaretinde siklikla meydana gelen insan-hayvan temasiyla karsilastirildiginda, virüsün laboratuvardan kaynaklanmasi mümkün degildir.
Yeni korona virüsün zoonotik kökeni, isbirligi içinde arastirmalar yoluyla tam olarak incelenmezse, dünya gelecekte ayni insan faaliyetlerinin neden oldugu bir pandemiye karsi yine savunmasiz ve kirilgan kalacaktir.
Afyon HABERI
Yorumlar
Yorum Yap