Yanlis Et Tüketimi Hastaliklara Davetiye Çikarabilir..!

Kirmizi et tüketimi Kurban Bayrami ile birlikte artis göstermektedir. Artan et tüketimine tatli ve sekerinde eklenmesi sagliginizi olumsuz yönde etkileyebilir. Bayram sürecine uzun tatil günleri de eklenince,   kirmizi et tüketiminin sikliginin ve miktarinin normal zamanlara göre artisi, beslenme konusunda dikkat edilmesi gerekenlerinin altini çizerek daha da belirgin bir sekilde gündeme getiriyor. Saglikli beslenme prensiplerine göre etin kontrollü bir sekilde tüketimi ve pisirme metotlari bu dönemde ekstra önem kazaniyor.    Yeni Yüzyil Üniversitesi Gaziosmanpasa Hastanesi’nden Genel Cerrahi Uzmani Prof. Dr. Mehmet Çaglikülekçi bayram boyunca et tüketimi konusunda dikkat edilmesi gerekenleri hatirlatarak, uyarilarda bulundu.    Kurban Bayraminda et tüketirken dikkat edilmesi gerekenler:  Sindirimi zor olan protein kaynagi kirmizi etin, özellikle yagsiz bölgelerinden tercih edilmesi, kisitli ve kontrollü miktarda tüketilmesi en önemli uyarilarin basinda geliyor. Özellikle kalp-damar hastaligi, diyabet (seker hastaligi) ve yüksek tansiyonu olan kisilerin bunu mutlaka dikkate almasi gerekiyor.  Kurban etlerinin yeni kesim olmasindan dolayi sert olmasi, hem pisirmede hem de sindirimde zorluga yol açabilecegi için, özellikle mide-bagirsak hastaligi olan kisilerin kurban etlerini hemen tüketmemesi bekleme kosullarina uygun bir zamandan sonra tüketmesi daha dogrudur.  Kesim yapilan etlerin tüketimi için birkaç gün buzdolabinda bekletilmesi daha sonra, haslama ya da izgarada pisirme yöntemiyle tüketilmesi saglikli beslenme için daha uygundur.  Kurban Bayraminda en çok tercih edilen kavurma etinin tadimlik ve keyif verecek porsiyonlarda abartidan uzak olarak tüketilmesine özen gösterilmelidir. Kizartma, yagda kavurma, tandir, yüksek ateste mangal vb. pisirme yöntemlerinin midede olusabilecek rahatsizliklara karsi risk faktörü olusturmasi muhtemel olacagi için tercih edilmemeli ya da minimum tercih edilmelidir.  Etlerin piserken içine ayrica yag ilave edilmemesi, kendi yaginda pisirilmesi önemlidir. Özellikle kuyruk yagi veya tereyagi kullanimindan kaçinilmasi daha uygun olur. Pisirilirken, etle ates arasindaki yöntemin eti çig birakmayacak ya da yakmayacak sekilde ayarlanmasi sindirim sistemi için çok önemlidir. Bazi hastaliklarin çig veya az pismis, ya da fazla yanmis (kömürlesmis) etin yenmesiyle bulastigi unutulmamalidir.  Et menülerinin yaninda mevsimine uygun olarak sebze ve salatalarin hazirlanmasi hem yemeklere zenginlik katacak hem de asiri et tüketimine karsi saglikli ve dengeli bir beslenme sunacaktir.  Kurban etlerinin dogru tüketilmesi ve besin degerinin kaybolmamasi ya da vücudumuza zarar vermemesi için dogru kosullarda saklanmasi, korunmasi da olmazsa olmazimiz. Bunun içinde pisirme öncesi buzdolabi posetlerine ve yagli kagitlara sarilarak saklanma yapilmasi, tüketilelecek kadar kullanima hazir porsiyonlar halinde hazirlanmasi önemlidir.    Kirmizi et ve islenmis et ile kanser riski arasindaki iliski incelendigi ve Lancet dergisinde yayinlanan makalede islenmis etin kanserojen oldugu ve kirmizi etin ise olasi kanserojenik etki tasidigi belirtilmektedir. Dana eti, koyun eti, kuzu eti, keçi eti kirmizi et grubuna giren et türleridir. Islenmis et ise kirmizi etin raf ömrünü uzatmak ve aromasini artirmak için çesitli baharatlar ya da yöntemler yoluyla yapilmaktadir. Jambon, sucuk, salam, sosis gibi ürünler bu gruba girmektedir.  Bugüne kadar yapilan çalismalara göre, yüksek miktarda kirmizi et ve islenmis et tüketimi ile mide ve kolon rektum kanserleri arasindaki iliski incelenmis ve islenmis etin kirmizi etten daha fazla kansere neden olabilecegi belirtilmistir. Bu nedenle islenmis et ‘kesin, süphesiz’; kirmizi et ‘muhtemel, olasi’ siniflandirmalari içerisinde yer almistir. Örnegin islenmis ve tütsülenmis et ayni grupta bulunmasina ragmen, tütsülenmis et tüketiminin islenmis ete göre her yil 6 kat daha fazla kansere yol açtigi belirtilmektedir.   Özellikle kirmizi etin kansere neden olup olmadigi tam olarak anlasilmasa da, etin yüksek sicakliklarda pisirilmesi veya diger isleme yöntemlerine basvurulmasinin oksidatif stres ve DNA hasarina yol açarak kansere yol açabilecegi belirtilmektedir. Kirmizi etlerin yüksek sicakliklarda pisirilmesinin (örnegin kizartma veya mangalda pisirmenin) kanser riskinin artmasina katkida bulundugu düsünülmektedir Tüm bu öneriler yapilirken kirmizi etin kaliteli bir protein kaynagi, demir, çinko ve selenyum gibi minerallerden ve B12 vitamininden zengin bir besin olarak yer almasi gerektigi de unutulmamalidir.